Dávjá jerrojuvvon

Dán siidui leat čohkkejuvvon vástádusat dásseárvoáššeolbmos dávjá jerrojuvvon gažaldagaide. Dáid áššiin vástida soames eará virgeoapmahaš go dásseárvoáššeolmmoš. Amma dárkkistat danin ovdal čálalaš oktavuođaváldima, gávnnatgo dáppe vástádusa iežat gažaldahkii.

Vearjogeatnegasvuohta
Manin dásseárvoáššeolmmoš ii váldde beali dasa, ahte vearjogeatnegasvuohta guoská dušše albmáide?
Vástádus: Dat, ahte vearjogeatnegasvuohta guoská dušše albmáide, vásihuvvo dávjá vealahussan. Riikkabeaivvit mearredii dásseárvolága ásahettiin, ahte albmáid vearjogeatnegasvuohta ii leat dásseárvolága  vuostásaš vealahus. Vearjogeatnegasvuođas ásahuvvo vearjogeatnegasvuođalágas. Dásseárvoáššeolbmos ii leat váldi lágaid rievdadeapmái.

Riikkabeivviin lágaid sáhttá rievdadit ráđđehusa evttohusain, riikkabeaiáirasiid láhkaálgagiin dahje álbmotálgagiin.

Etnihkalaš álgoboahtimuš
Mun lean vealahuvvon etnihkalaš duogážan vuođul. Maid dagan?
Vástádus:  Vealaheapmi etnihkalaš boahtimuša ja álbmotlahttovuođa vuođul lea gildojuvvon ovttaveardásašvuođalágas. Ovttaveardásašvuođalága bearráigeahččá ovttaveardásašvuođaáššeolmmoš ja bargoeallimis  dáhpáhuvvan vealahusa oasis bargosuodjalaneiseválddit (guovlohálddahuseiseválddit, AVI), maid beallái sáhtát jorggihit, juos eahpidat, ahte don leat vealahuvvon etnihkalaš duogážat dihte.

 ► ovttaveardásašvuođaáššeolmmoš
guovlohálddahuseiseválddit (AVI)

Ovdamunit: ealáhat/ohppodoarjja/bálkádoarjja/áigáiboahtodoarjja
Munnje ii leat mieđehuvvon ealáhat/ohppodoarjja/bálkádoarjja/áigáiboahtodoarjja. Maid dagan?
Vástádus: Dásseárvoáššeolmmoš ii sáhte váldit beali eará eiseválddiid addin mearrádusaide. Juos háliidat váidit du oažžun mearrádusas, de váldde oktavuođa dien namalas doarjaga mieđeheaddjái nuppástusohcanbálgá čielggadeami várás.

Fuolahangaskavuohta
Mun  lean vealahuvvon máná fuolahanriiddus sohkabeali vuođul. Sáhtángo guoddalit dásseárvoáššeolbmui?
Vástádus: Dásseárvoáššeolmmoš ii sáhte váldit beali máná fuolahandillái ja ealiheapmái guoskevaš gažaldagaide. Dásseárvoáššeolmmoš ii sáhte maiddái váldit beali duopmostuolločovdosiidda dahje sosiálaeiseválddiid sierranas mearrádusaide.

Ahkevealahus
Mun lean vealahuvvon agi vuođul. Maid dagan?
Vástádus:  Ahkevealaheapmi lea gildojuvvon ovttaveardásašvuođalágas. Ovttaveardásašvuođalága bearráigehččet ovttaveardásašvuođaáššeolmmoš ja bargoeallimis dáhpáhuvvan vealahusa oasis bargosuodjalusvirgeoapmahaččat (guovlohálddahuseiseválddit, AVI), maid beallái sáhtát jorggehit, juos eahpidat, ahte don leat olgguštuvvon agát dihte.

ovttaveardásašvuođaáššeolmmoš
guovlohálddahuseiseválddit (AVI)


Máinnustus ja márkanovddideapmi
Oidnen máidnosa, mii loavkašuhttá mu sohkabeali. Sáhttágo dásseárvoáššeolmmoš váldit beali áššái?
Vástádus: Dásseárvoláhka ii guoskka máinnusteapmái, vaikko máinnustus sáhttá duddjot ja bajásdoallat miellaguottuid, mat hihtudit dásseárvvu ollašuvvama.

Geavaheaddjiáššeolmmoš sáhttá váldit beali ovdamearkka dihte nuppi sohkabeali vuollánahtti, fuodnu dahje loavkideaddji márkanovddideapmái dahje veahkaválddi beaktovuohkin adni márkanfievrredeapmái. Geavaheaddjiáššeolmmoš

Máinnustansuorggis lea iežas etihkalaš ráđđi Mainonnan eettinen neuvosto, mii sáhttá iežas rávvagiiguin váikkuhit máinnusteami ja márkanovddideami geavadiidda. Máinnusteami vuođđonjuolggadusat gáibidit, ahte maiddái máinnusteaddjit guddet iežaset servvodatovddasvástádusa. ► Mainonnan eettinen neuvosto

Máhcahaga sáhttá addit maiddái njuolgga máinnusteaddjái.

Sátnefriddjavuohta ja media
Mu sohkabealli loavkiduvvui aviisačállagis / neahttačállosis /  tv-prográmmas. Sáhttágo dásseárvoáššeolmmoš váldit beali áššái?
Vástádus: Sohkabeali loavkideaddji oaivilat ja bealiváldimat eai dábálaččat leat dásseárvolága dárkkuhan vealahus. Vuođđolágas dáhkiduvvon sátnefriddjavuohta suddje dan, guhte ovdanbuktá oaivila ja maiddái dan, guhte almmustahttá oaivila. Sátnefriddjavuođa oaidninvugiid dihte dásseárvoáššeolmmoš ii dábálaččat seahkan sierranas áviisačállagiidda dahje medias ovdanbuktojuvvon eará oaiviliidda dahje almmuhuvvon govvamateriálii.

Sátnefriddjavuohta lea gáržžeduvvon rihkuslágas dainna, ahte ráŋggáštahtti dahkun leat ásahuvvon earret eará gudneloavkašuhttin, roava gudneloavkideapmi, lágahis áitin ja oalgguheapmi vaššái álbmotjoavkku vuostá.

Juohkehaš, guhte háliida doalvut buorre journalisttalaš vuohkái dahje olggosbuktin- ja almmustahttinfriddjavuhtii guoski ášši mediasuorggi etihkalaš ráđi Julkisen sanan neuvosto gieđahallamii, sáhttá dahkat ráđđái guoddalusa. ► Julkisen sanan neuvosto

Máhcahaga sáhttá addit njuolgga maiddái almmustuhttái ja dahkkái.

Seksuála iešláhki
Mun lean vealahuvvon seksuála iešláhkán dihte. Maid dagan?
Vástádus: Vealaheapmi seksuála iešlági vuođul lea gildojuvvon ovttaveardásašvuođalágas. Ovttaveardásašvuođalága bearráigeahččá ovttaveardásašvuođaáššeolmmoš ja bargoeallimis dáhpáhuvvan olggušteami oasis bargosuodjalanvirgeoapmahaččat (guovlohálddahuseiseválddit, AVI), maid beallái sáhtát jorggihit, juos eahpidat, ahte don leat vealahuvvon seksuála iešlági dihte.

►  ovttaveardásašvuođaáššeolmmoš
guovlohálddahuseiseválddit (AVI)


Oskkoldat
Mun lean vealahuvvon iežan oskkoldaga / vuođđodoaladumi dihte. Maid dagan?
Ovttaveardásašvuođaláhka gieldá vealahusa olskkoldaga vuođul. Ovttaveardásašvuođalága bearráigeahččá ovttaveardásašvuođaáššeolmmoš ja bargoeallimis dáhpáhuvvan vealahusa oasis bargosuodjalaneiseválddit (guovlohálddahuseiseválddit, AVI), maid beallái sáhtát jorggihit, juos eahpidat, ahte don leat vealahuvvon oskkoldagat dihte.
ovttaveardásašvuođaáššeolmmoš
guovlohálddahuseiseválddit (AVI)

Lámisvuohta
Lean vealahuvvon mu váttu dihte. Maid dagan?
Vástádus: Ovttaveardásašvuođaláhka gieldá vealahusa lámisvuođa vuođul. Ovttaveardásašvuođalága bearráigeahččá ovttaveardásašvuođaáššeolmmoš ja bargoeallimis dáhpáhuvvan vealahusa oasis bargosuodjalaneiseválddit (guovlohálddahuseiseválddit, AVI), maid beallái sáhtát jorggihit, juos eahpidat, ahte leat vealahuvvon du váttu dihte.

ovttaveardásašvuođaáššeolmmoš
guovlohálddahuseiseválddit (AVI)

Virgeoapmahaččaid doaibma
Lean dikšon áššiid eiseválddiid luhtte, ja sin doaibma ii leat mu mielas leamaš vuoiggalaš. Maid dagan?
Vástádus: Eiseválddiid ja virgeolbmuid doaimma bearráigehččet riikkabeivviid vuoigatvuođaáššeolmmoš ja vuoigatvuođakansler. Dát guktot vástidit das, ahte virgeoapmahaččat čuvvot bargguideaset divššodettiin lága ja devdet iežaset geatnegasvuođa. Juos leat duhtameahttun eiseválddiid doibmii áššistat, de don sáhtát váldit oktavuođa riikkabeivviid vuoigatvuođaáššeolbmui dahje vuoigatvuođakanslerii.

riikkabeivviid vuoigatvuođaáššeolmmoš
vuoigatvuođakansler